Музика преку растенија – Разговор со Тритон Крисантемо: Кога ќе почнете да работите со растенијата како музика, се отвора сосема нов вид музика – не антропоцентрична, туку екоцентрична

*Интервјуто е првично објавено во вториот број на списанието за општа култура „Тригер“

Како и во сите уметности, така и музиката има мноштво различни квир аспекти. Во овој број на „Тригер“ подготвивме разговор со еден навистина интересен музичар за неговата доста уникатна и необична форма на музика. Разговарав со Тритон Крисантемо, кој се занимава со создавање музика од растенија, токму овој начин на создавање музика го гледаме како различен од стандардното музицирање бидејќи станува збор за исклучително нов, различен и екопристап. Тој заедно со својот брат Бенџамин Џамили и со Зигола Пиопо од 2018 година го развиваат својот прв уред за музика од повеќе растенија и оттогаш одржуваат турнеи со нивниот Masterplants Orchestra. Со Тритон се запознав на Pin Music Conference во 2025 година и имав прилика во живо да проследам како се создава музика од растенија, а потоа и да слушнам растителен концерт. Иако преку пишан муабет не можам да ви го доловам истото искуство, се надевам дека ќе покажеме нешто ново за овој посебен вид музика и за искуството на Тритон во нејзиното создавање. 

Марија Хана Трајкоска: Што те натера да го истражиш светот на музика од растенија? Дали знаеше дека ова е возможно пред да го пробаш?

Тритор Крисантемо: Моето прво запознавање со музиката од растенија беше кога отидов да живеам во Федерацијата на заедници наречена Даманхур, екозаедница во Италија (www.damanhur.org), каде што експериментирале со музика од растенија уште од крајот на седумдесеттите години. Фалко, основачот на заедницата, ја поттикнал идејата за музика од растенија, а група луѓе ја одржувале таа истражувачка работа и дури создавале уреди за поширока употреба под компанијата која денес е позната како „Plant Music“. Тие направиле навистина интересни уреди кои првично ми го привлекоа вниманието, но дури многу години подоцна, кога помисливме да создадеме нов уред за вистински концерти со растенија, навистина почнав длабоко да се занимавам со ова. Одличното кај Даманхур е што таму се истражуваат и философските аспекти на живеењето во поврзаност со природата, што ми даде силна основа да почнам да создавам уметност со длабоко природно значење.

Х: Како растенијата создаваат музика?

Т: Музиката од растенија се создава преку процес наречен биосонификација (претворање на биолошките процеси во звук). Обично се користат неинвазивни електроди кои се прикачуваат на растението и се мерат два различни процеси. Потоа, преку неколку конверзии на сигналот, оригиналниот сигнал од растението се претвора во звук што ние луѓето го доживуваме како музика. Мерењето на електричниот отпор на растението го следи протокот на еднонасочна струја (DC) за да се следи моменталното „ниво на стрес“ или жед на растението, слично на традиционален детектор на лаги. А, пак, мерењето на капацитетот на растението ја следи способноста на растението да складира електричен полнеж, што дава постабилен и повисокорезолуциски сигнал.

Нашите уреди ги „слушаат“ овие сигнали и ги претвораат во нов дигитален сигнал. Во случај на музика, сигналот најчесто се претвора во дигитална музичка нота наречена MIDI, што е индустриски стандард за испраќање музички информации меѓу електронска музичка опрема и софтвер. Тоа значи дека кога растението испраќа електрофизиолошки сигнали до нашиот уред, тие се претвораат во музички ноти – слично како кога човек свири пијано со своите прсти. Секако, ние луѓето ја користиме човечката музичка рамка, па избираме каков звук ќе се користи за уметнички да се изразиме заедно со растението.

Х: Која е твојата улога во создавањето на оваа уметност? Дали би се нарекол диригент или композитор?

Т: Се сметам за човечкиот дел од оркестарот составен од растенија. Мојата задача е да го интерпретирам она што го учам преку интеракцијата со растенијата и природата и да го пренесам во „човечка“ уметност. Со други зборови, ги претворам тие искуства во нешто што може да комуницира со публиката и со човечкото искуство.

Светот на растенијата и самата природа се исклучително музикални на начин што ние луѓето едвај почнуваме да го разбираме. Во овој контекст, мојата улога е да ја проучувам хармоничната архитектура на природниот свет и да ја применам во музиката и во уметноста. Кога ќе почнете да работите со растенијата како музика, се отвора сосема нов вид музика – не антропоцентрична, туку екоцентрична. Музика која веќе не го става човекот во центарот, туку ги слави природата и растителниот свет како интегрален дел од уметничкиот израз.

Х: Како одлучуваш кои растенија се добри „музичари“?

Т: Тоа најчесто зависи од физиологијата на растението и од тоа колку добро комуницира со електронските системи. На пример, ако растението подобро спроведува електрична енергија, добиваме подобар сигнал. Во таа смисла, некои растенија се „подобри музичари“ од други. Сите растенија се музикални, но нашата технологија сè уште има ограничувања. Како што технологијата се развива, ќе можеме да слушаме нови и необични мелодии од растенијата. Исто така, важен е и човечкиот аспект, како се чувствувате покрај одредено растение и каква инспирација добивате кога работите со него.

Х: Како се разликува музиката од растенијата од музиката на луѓето? Дали музичките професионалци ја признаваат како музика?

Т: Музиката од растенијата е целосно „туѓа“ во однос на човечката музика. Растенијата функционираат на фреквенции кои ние обично не ги користиме во човечката музика. Само кога тие природни фреквенции ќе се насочат во нашиот музички систем, можеме да ги слушнеме како музика.

Музиката често се дефинира како вокални или инструментални звуци кои се комбинираат за да создадат убавина, хармонија и емоционален израз. Во таа смисла, кога сигналите од растенијата се комбинираат со уметнички избор на звуци, се создава позитивно искуство за слушателот – па затоа може да се каже дека тоа е музика.

Сепак, ова сè уште е мал, но растечки музички жанр. Прашањето е дали луѓето ќе ја препознаат важноста на промената во перцепцијата од човекоцентричен кон природоориентиран начин на размислување.

Х: Дали е потребна вештачка интелигенција за да се создава музика од растенија?

Т: Не, не е потребна вештачка интелигенција за создавање музика од растенија. Но ВИ може да помогне во анализата на сигналите од растенијата и во развојот на уметноста и музиката од растенија, што може да биде многу важно за иднината не само во уметноста, туку и во земјоделството и ботаниката.

На пример, ВИ би можела да служи како мост помеѓу човечката мисла и физиологијата на растенијата, овозможувајќи уметниците да „диригираат“ шумски биоритми како жив оркестар. Потоа, автономен биоархитектонски дизајн – системи водени од ВИ би можеле да го насочуваат растот на дрвјата и корените за создавање одржлива архитектура и инфраструктура. Како и за генеративна палео-ботаника: преку анализа на древна ДНК, ВИ би можела да симулира растенија од праисториски екосистеми и дури да ни овозможи да ги слушнеме нивните акустични „потписи“.

Х: Како реагира јавноста на ваков тип музика? Дали се скептични или ја прифаќаат?

Т: За среќа, луѓето навистина ја сакаат музиката од растенија. Изгледа дека недостатокот на вистинска природа во современото општество создава силна желба кај луѓето повторно да се поврзат со природата. Токму затоа музиката од растенијата е важна денес, бидејќи нè потсетува на природата и на фактот дека ние сме дел од неа. Не како нејзини експлоататори, туку како косоздатели кои живеат и делуваат во хармонија со природата.

Да се прифати музиката од растенијата значи да се прифати природата – и надвор од нас и во нас самите.

https://youtu.be/q76j2oFCv6A?si=RkibUpJXuSZzIA9r

Masterplants orchestra interview questions 

From queer music, I prepared a conversation with a really interesting musician about a very unique and unusual form of music. I spoke with Triton Crisantemo, who is engaged in creating music from plants. In 2018, together with his brother Benjamin Jamili and Zigola Piopo, they developed their first device for music from multiple plants and have been touring with their Masterplants Orchestra since then. I met Triton at the Pin Music Conference in 2025 and had the opportunity to watch live how music is created from plants, and then to hear a plant concert. Although I cannot capture the same experience for you through a written conversation, I hope you will learn something new about this controversial type of music and about Triton's experience in creating it.

Hana: What made you want to explore the world of plant music? Did you know this was possible before you tried it? 

Triton: My first exposure to plant music came when I went to live in the Federation of Communities called Damanhur, an eco community in Italy (www.damanhur.org), where they had experimented with plant music since the end seventies. Falco the Founder of the Community had stimulated the idea about plant music and a group of people had kept the research alive and even made consumer devices under the company now known as “Plant Music”. 

They have made some really cool devices which first caught my attention, but it wasn't till many years after where we thought of coming up with a new device to make actual plant concerts that I really started getting into it. The great thing about Damanhur is that they also explore the philosophical implications of living in connection with nature, so that gave me a great base to start creating art with a deep natural meaning hidden inside of it. 

H: How do plants make music? 

T: Plant music is made through a process called Bio-Sonification (Making sound from biological life) and it usually involves attaching non-invasive electrodes to plants and measuring one of two different processes. And using a number of signal conversions in order to transform the original plant signal into what we humans experience as music. 

1. Measuring the Plants Electric resistance tracks the flow of DC current to monitor the

plant's immediate "stress" or thirst levels, much like a traditional lie detector. 

2. Measuring the Plants capacitance tracks the plant's ability to store an electrical

charge, which provides a more stable, high-resolution signal. 

Our devices “Listens” to these signals and convert them into a new digital signal. In the case of Music, most often we convert the plant signal into a digital musical note called MIDI. This is the Industry standard used to send musical note information between electronic music hardware and software. 

That means that when the plants send out its electrophysiological signals into our devices it is converted into musical notes much like a human sends out notes through their fingers when playing a piano. Of course we as humans have to do with human music and imposing that onto plants, we get to choose which sound we feel is right for expressing what we want to express artistically together with the plant. 

H: What is your role in the creation of this art? Would you call yourself a conductor or a composer? 

T: I consider myself the human component of a plant orchestra. My job is basically to interpret what I learn when interacting with plants and nature and bring it into human art, by funneling what I learn into something that can interact with the audience and the human experience. 

The plant world and nature itself is extremely musical, in a way that we humans can barely begin to understand, so my role in this particular context is learning about the harmonic architecture of the natural world and applying that understanding to music and art. 

When you start working with plants and nature as music it opens up for a completely different kind of music, a music that is not anthropocentric, but instead eco-centric. A music that no longer refers to humans as the protagonist but instead a music that represents an integrated part and loving glorification of plants and nature itself. 

H: How do you decide which plants are good musicians? 

T: That usually has to do with the fact that some plant physiology interacts better with the electronic systems. For example if a plant conducts electricity better, we get a better signal, so in that sense some plants are better musicians than others. All plants are musical but our systems are limited so as the tech develops we will be able to hear new strange melodies from the plants. Plants will always play things you don't expect so another aspect is how you as a human feel around a specific plant and what inspiration you will get when working with that specific plant. 

H: How is plant music different from people's music? Is it recognised as music within music professionals? 

T: Plant Music is completely alien, they operate on frequencies that we don't use in human music and its only by routing those natural frequencies into our human musical system, which is a musical system defined by the limitations and division of frequencies that we as humans experience as the most versatile for musical creation during this specific cultural period. Music is often defined as a vocal or instrumental sounds (or both) combined in such a way as to produce beauty of form, harmony, and expression of emotion and in that way when combining the plant signals with the artists choice of sounds to create a life positive experience in the listener i would say yes its definitely music, but its still just a small but growing genre. Will humans be able to recognise the importance of the change in perception towards a nature oriented awarenes that happens in humans when we listen to plant music?

H: Do you need AI to make plant music? 

T: We don't need AI to make plant music but AI can be used to analyse plant signals and help evolve plant art and music in a way that will be very important for the future of art as well as in agriculture and botany. For example:  Interspecies Neural Translation: AI will act as a real-time bridge between human thought and plant physiology, allowing artists to "conduct" the bio-rhythms of a forest as a living orchestra or sense a crop’s physiological "thirst" through direct neural interfaces. 

Autonomous Bio-Architectural Design: AI-driven "living printers" will use real-time environmental data to guide the growth of trees and root systems, "sculpting" functional carbon-neutral buildings and regenerative infrastructure that grow themselves over decades. 

Generative Paleo-Botany: By analyzing fragmented ancient DNA, AI will simulate and "resurrect" the growth patterns of extinct prehistoric flora, allowing us to walk through and hear the unique acoustic signatures of long-lost Jurassic ecosystems. 

H: How does the public react to this type of music? Are they hesitant or do they embrace it?

T: Fortunately for this project people are really loving plant music. It seems that the lack of actual nature in today's society is driving people to desire and reconnect with nature. That's why plant music is so important right now, because it reminds us of nature and our intrinsic part of nature, not as its exploiter but as a loving co-creator that lives and acts to the best of our abilities in harmony with nature. To embrace plant music is to embrace nature, outside and inside of ourselves.